DE RELIGIONE
Maiores statas sollemnesque caerimonias pontificum¹  scientia, bene gerendarum rerum auctoritates augurum obseruatione, Apollinis praedictiones uatum libris, portentorum depulsiones Etrusca disciplina explicari uoluerunt. prisco etiam instituto rebus diuinis opera datur² , cum aliquid conmendandum  est³, precatione, cum exposcendum, uoto, cum soluendum, gratulatione, cum inquirendum uel extis⁴  uel sortibus, inpetrito, cum sollemni ritu peragendum, sacrificio, quo etiam ostentorum ac fulgurum denuntiationes procurantur.

Tantum autem studium antiquis⁵  non solum seruandae sed etiam amplificandae⁶  religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem principum filii senatus consulto singulis Etruriae populis percipiendae sacrorum disciplinae gratia⁷  traderentur, Cererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem⁸  a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem accepisset, nomine Calliphanam  peterent uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae  uetustis ritibus perita deesset⁹ antistes.

Cuius  cum in urbe pulcherrimum templum haberent, Gracchano tumultu moniti Sibyllinis libris ut uetustissimam Cererem placarent, Hennam, quoniam
sacra eius inde orta credebant, X uiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta uota Pessinuntem profecti soluerunt.

Metellus vero pontifex maximus Postumium consulem eundemque flaminem Martialem ad bellum gerendum Africam petentem, ne a sacris discederet, multa dicta urbem egredi passus non est, religionique summum imperium cessit, quod tuto se Postumius Martio certamini conmissurus non uidebatur caerimoniis Martis desertis.

(VALERIO MÁXIMO.  Hechos y dichos memorables, 1, 1)
(Doble espacio)