|
Quid geometrae dicant ἐπίπεδον, quid στέρεον, quid κύβον, quid γραμμὴν; quibusque ista omnia Latinis uocabulis
appellentur1.
Figurarum, quae σχήματα geometrae appellant, genera sunt duo, 'planum' et 'solidum'.
Haec ipsi uocant ἐπίπεδον καὶ στερεόν. 'Planum' est, quod in duas partis solum lineas habet, qua
latum est et qua longum: qualia sunt triquetra et quadrata, quae in
area fiunt, sine altitudine. 'Solidum' est, quando non longitudines
modo et latitudines planas numeri linearum efficiunt, sed etiam
extollunt altitudines, quales sunt ferme metae triangulae, quas
'pyramidas' appellant, uel qualia sunt quadrata undique, quae
κύβους illi, nos 'quadrantalia' dicimus. Κύβος enim est figura ex omni latere quadrata, 'quales sunt' inquit
M. Varro 'tesserae, quibus in alueolo luditur, ex quo ipsae quoque
appellatae κύβοι.' In numeris etiam similiter κύβος dicitur, cum
omne latus eiusdem numeri aequabiliter in sese soluitur, sicuti fit,
cum ter terna ducuntur atque ipse numerus terplicatur.
Huius numeri cubum Pythagoras uim habere lunaris circuli
dixit, quod et luna orbem suum lustret septem et uiginti diebus et
numerus ternio, qui τριάς Graece dicitur, tantundem efficiat in cubo. 'Linea' autem a
nostris dicitur, quam γραμμὴν Graeci nominant. Eam M. Varro ita definit: 'Linea est' inquit
'longitudo quaedam sine latitudine et altitudine.'
Εὐκλείδης autem breuius praetermissa altitudine: 'γραμμὴ' inquit 'est μῆκος ἀπλατὲς', quod exprimere uno Latine uerbo non queas, nisi audeas dicere
'inlatabile'2.
(AULO
GELIO. Noches Áticas, 1,
20 ) (Doble espacio) |