|
Quapropter
effigiem dei formamque quaerere inbecillitatis humanae reor.
quisquis est deus, si modo est alius, et quacumque in parte, totus
est sensus, totus visus, totus auditus, totus animae, totus animi,
totus sui. innumeros quidem credere atque etiam ex vitiis hominum,
ut Pudicitiam, Concordiam, Mentem, Spem, Honorem, Clementiam, Fidem,
aut, ut Democrito placuit, duos omnino, Poenam et Beneficium,
maiorem ad socordiam accedit. fragilis et laboriosa mortalitas in
partes ita digessit infirmitatis suae memor, ut portionibus coleret
quisque quo maxime indigeret. itaque nomina alia aliis gentibus et
numina in iisdem innumerabilia invenimus, inferis quoque in genera
discriptis morbisque et multis etiam pestibus, dum esse placatas
trepido metu cupimus. ideoque etiam publice Febris fanum in
Palatio2 dicatum est, Orbonae ad aedem
Larum, ara et Malae Fortunae Esquiliis. quam ob rem maior caelitum
populus etiam quam hominum intellegi potest, cum singuli quoque ex
semet ipsis totidem deos faciant Iunones Geniosque adoptando
sibi, gentes vero quaedam animalia et aliqua etiam obscena pro dis
habeant ac multa dictu3 magis pudenda,
per fetidos cibos, alia et similia, iurantes. matrimonia quidem
inter deos credi tantoque aevo ex iis neminem nasci et alios esse
grandaevos semper canosque, alios iuvenes atque pueros, atri
coloris, aligeros, claudos, ovo editos et alternis diebus viventes
morientesque, puerilium prope deliramentorum est, sed super omnem
inpudentiam, adulteria inter ipsos fingi, mox iurgia et odia, atque
etiam furtorum esse et scelerum numina. deus est mortali iuvare
mortalem, et haec ad aeternam gloriam via. hac proceres iere Romani,
hac nunc caelesti passu cum liberis suis vadit maximus omnis aevi
rector Vespasianus Augustus4 fessis
rebus subveniens. hic est vetustissimus referendi bene merentibus
gratiam mos, ut tales numinibus adscribant. quippe et aliorum nomina
deorum et quae supra retuli siderum ex hominum nata sunt meritis.
[…]
[…]inperfectae vero in homine naturae praecipua solatia,
ne deum quidem posse omnia namque nec sibi potest mortem
consciscere, si velit, quod homini dedit optimum in tantis vitae
poenis, nec mortales aeternitate donare aut revocare defunctos nec
facere ut qui vixit non vixerit, qui honores gessit non gesserit
nullumque habere in praeterita ius praeterquam oblivionis atque (ut
facetis quoque argumentis societas haec cum deo copuletur) ut bis
dena viginti non sint5 aut multa
similiter efficere non posse. per quae declaratur haut dubie naturae
potentia idque esse quod deum vocemus. in haec divertisse non fuerit
alienum, vulgata iam propter adsiduam quaestionem de deo.
(PLINIO EL VIEJO. Historia Natural, 2, 14-18;
27 ) (Doble espacio) |